Phóng viên Dân trí ghi nhận ý kiến của các chuyên gia xung quanh giải pháp hiến kế cho bài toán tăng trưởng kinh tế 2 con số.
GS Kenichi Ohno, Giáo sư danh dự tại Viện Nghiên cứu Chính sách Quốc gia (Tokyo, Nhật Bản): Đưa quyết tâm cải cách thành tăng trưởng thực chất
Điều quan trọng không chỉ nằm ở cơ sở dữ liệu, các phân tích khoa học hay hệ thống công nghệ thông tin hiện đại, mà trước hết là xây dựng niềm tin giữa Chính phủ và khu vực tư nhân. Việt Nam cần tiếp tục củng cố niềm tin ở cả cấp Trung ương và địa phương để các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp phát huy hiệu quả.
Cần xây dựng công cụ chính sách đủ mạnh để thúc đẩy phát triển công nghiệp và tạo động lực tăng trưởng mới. Kinh nghiệm Nhật Bản, nơi Chính phủ đã thành lập Ngân hàng Phát triển Nhật Bản, Ngân hàng Xuất nhập khẩu cùng nhiều tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp từ những năm 1950, cho thấy những công cụ này đã góp phần tạo nền tảng cho giai đoạn tăng trưởng cao sau đó.
Việc trao thêm quyền cho địa phương cũng là hướng đi tích cực khi có thể tạo động lực đổi mới và phát huy lợi thế của từng vùng. Tuy nhiên, hiệu quả của mô hình này phụ thuộc vào cách thiết kế cơ chế phân cấp và giám sát thực thi. Ở Nhật Bản, các địa phương chủ yếu cạnh tranh trong khuôn khổ các chính sách thống nhất và phối hợp chặt chẽ với chính phủ trung ương. Chúng ta cần lưu ý rằng cạnh tranh quá mạnh giữa các địa phương trong thu hút đầu tư, phát triển khu công nghiệp và bất động sản sẽ dẫn tới tình trạng đầu tư dàn trải, dư thừa công suất và nhiều hệ lụy đối với thị trường.
Khi trao thêm vai trò phát triển kinh tế cho các địa phương, Việt Nam cần thiết kế cơ chế phân cấp đi kèm trách nhiệm giải trình và điều phối hiệu quả để vừa khuyến khích cạnh tranh lành mạnh, vừa tránh đầu tư trùng lặp, qua đó hình thành các cực tăng trưởng mới và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, đặc biệt là vốn đầu tư công.
Việc trao thêm quyền cho các địa phương là hướng đi tích cực, góp phần phát huy lợi thế của từng vùng (Ảnh: Bảo Quyên).
Thạc sỹ Nguyễn Trúc Vân, Giám đốc Trung tâm Mô phỏng và Dự báo kinh tế – xã hội thuộc Viện Nghiên cứu phát triển TPHCM (HIDS): Loạt giải pháp thúc tăng trưởng kinh tế TPHCM
Để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm trên 10,2%, TPHCM cần triển khai loạt giải pháp, trong đó phải kế đến là giải ngân đầu tư công quyết liệt. Cụ thể, cần tập trung các dự án trọng điểm quốc gia và địa phương từ hạ tầng giao thông, logistics, khu công nghệ cao Bình Dương – Vũng Tàu sau sáp nhập.
Đẩy nhanh tháo gỡ vướng mắc thủ tục, đất đai, giải phóng mặt bằng; áp dụng cơ chế đặc thù theo Nghị quyết 260 sửa đổi Nghị quyết 98 cho TPHCM để rút ngắn thời gian phê duyệt. Những công trình chiến lược có sức lan tỏa lớn cũng đang được thành phố triển khai như hoàn thành khoảng 200km đường sắt đô thị vào năm 2030; phát triển các tuyến vành đai, cao tốc và các trục giao thông liên vùng; xây dựng Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ; hình thành khu thương mại tự do; phát triển trung tâm logistics quốc tế…
Thúc đẩy sản xuất công nghiệp và xuất khẩu. TPHCM đang triển khai giải pháp nhằm đa dạng hóa thị trường xuất khẩu qua EU, Nhật Bản, Hàn Quốc thông qua các hiệp định thương mại tự do như CPTPP, EVFTA, RCEP, đồng thời duy trì đà xuất khẩu sang Mỹ. Đi cùng là các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ minh bạch chuỗi cung ứng, chứng nhận xuất xứ (C/O) để tránh rủi ro chống lẩn tránh thuế.
Thành phố cần tận dụng vị thế Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu, tập trung thu hút dự án công nghệ cao, AI, kinh tế số từ Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản. Cải thiện môi trường kinh doanh, hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân (kinh tế số, khởi nghiệp) cũng là “việc phải làm ngay”. Đẩy mạnh xử lý thủ tục hành chính tại cơ sở và số hóa dữ liệu để tạo môi trường kinh doanh minh bạch.
Ngoài ra, cần đẩy mạnh dữ liệu lớn, AI, chuyển đổi số trong sản xuất, dịch vụ, quản lý nhà nước, kinh tế dữ liệu làm trụ cột; hỗ trợ startup, nền tảng số, thương mại điện tử.
Nâng hạng thị trường chứng khoán có thể được xem như một ngôi sao hy vọng khi đóng góp nhiều hơn vào tăng trưởng kinh tế (Ảnh: Lam Giang).
Ông Vũ Bình Minh, Giám đốc Kinh doanh vốn và tiền tệ, Khối Thị trường Vốn và Dịch vụ Chứng khoán, Ngân hàng HSBC Việt Nam: Để “chặng về đích” tích cực hơn cho kinh tế
Nếu nửa đầu năm là câu chuyện của tăng trưởng và sức chống chịu, thì quý IV có thể sẽ là giai đoạn mà yếu tố quyết định nằm ở niềm tin – niềm tin của thị trường, của nhà đầu tư và của khu vực doanh nghiệp.
Các yếu tố hỗ trợ theo mùa vụ có thể thuận hơn như xuất khẩu bước vào giai đoạn giao hàng cao điểm, du lịch và kiều hối thường cải thiện theo mùa vụ, trong khi nguồn cung hàng hóa trong nước có thể hỗ trợ tốt hơn cho mục tiêu kiểm soát giá. Nếu những điều kiện này đồng thời xuất hiện, áp lực lên tỷ giá và lạm phát có thể dịu bớt phần nào, quý IV/2026 có thể trở thành chặng về đích tích cực hơn cho nền kinh tế.
Trong quý cuối năm, câu chuyện nâng hạng thị trường chứng khoán có thể được xem như một ngôi sao hy vọng. Bởi điều này mang ý nghĩa quan trọng về mặt cấu trúc: một thị trường được nâng hạng có thể mở rộng nhà đầu tư tiếp cận Việt Nam, cải thiện thanh khoản, nâng chất lượng dòng vốn và củng cố vị thế của tài sản Việt Nam trong mắt nhà đầu tư quốc tế.
Việc nâng hạng thị trường cũng góp phần tạo nguồn cung ngoại tệ bền vững hơn trong trung hạn. Đây có thể là một trong những yếu tố giúp giảm bớt sức ép lên tỷ giá và tạo thêm dư địa cho điều hành chính sách. Nếu Việt Nam tận dụng tốt những cơ hội này, khả năng đạt được những thành tựu lớn hơn sẽ được củng cố.
TPHCM đang triển khai loạt giải pháp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế (Ảnh: Trịnh Nguyễn).
TS.KTS Nguyễn Tiến Thành, chuyên gia quy hoạch kiến trúc: Tăng khả năng chống chịu và phát triển bền vững
Phải đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế là trọng tâm, nhưng tăng trưởng phải đi cùng khả năng chống chịu và phát triển bền vững. Như TPHCM sau sáp nhập cần được tổ chức thành một hệ thống đô thị đa cực, trong đó các trung tâm kinh tế, đô thị vệ tinh và khu dân cư được kết nối bằng mạng lưới giao thông công cộng hiện đại. Không nên để mọi hoạt động kinh tế, việc làm và dịch vụ tiếp tục tập trung quá mức vào khu vực lõi, bởi điều này sẽ kéo theo ùn tắc, áp lực hạ tầng và chi phí xã hội ngày càng lớn.
Lợi thế lớn nhất ở không gian mới của TPHCM sau sáp nhập là khả năng bổ trợ lẫn nhau giữa các khu vực. Bình Dương có thế mạnh về công nghiệp, quỹ đất và hạ tầng sản xuất; TPHCM nổi trội về dịch vụ, thương mại, tài chính, khoa học – công nghệ; trong khi khu vực Bà Rịa – Vũng Tàu có lợi thế về cảng biển, logistics và kinh tế biển. Nếu được kết nối trong một quy hoạch thống nhất, các lợi thế này có thể tạo thành chuỗi giá trị hoàn chỉnh, qua đó nâng sức cạnh tranh của toàn vùng.
Đơn cử, giao thông là một trong những vấn đề quyết định khả năng thành công của mô hình đô thị mới. Quy hoạch cần chuyển từ tư duy phát triển đường sá đơn thuần sang xây dựng một hệ thống giao thông tích hợp, trong đó metro và các phương tiện vận tải công cộng đóng vai trò xương sống, kết nối TPHCM với các đô thị vệ tinh và các cực phát triển.
Khi hình thành các cực tăng trưởng mới, việc phát triển nhà ở phải đi trước hoặc đồng hành với hạ tầng và việc làm, thay vì để người lao động phải di chuyển quãng đường dài mỗi ngày. Hệ thống nhà ở đa dạng, có mức giá phù hợp với người dân và người lao động sẽ giúp các khu đô thị mới hình thành cộng đồng cư dân thực chất, đồng thời giảm áp lực lên khu vực trung tâm.
Cần nhìn TPHCM mới như một hệ thống kinh tế – đô thị thống nhất, trong đó mỗi khu vực phát huy một lợi thế nhưng cùng hướng tới một mục tiêu tăng trưởng chung. Nếu tổ chức tốt không gian, giao thông, nhà ở và các cực phát triển, quy mô mới của TPHCM sẽ không chỉ mở rộng về địa lý mà còn tạo ra năng lực tăng trưởng lớn hơn.
Nguồn: Dân Trí
