Giá điện theo khung giờ là cơ chế tính giá khác nhau tùy thời điểm sử dụng trong ngày: giờ cao điểm, giờ bình thường và giờ thấp điểm. Với hộ gia đình, cơ chế này đang được nghiên cứu theo hướng áp dụng khi đủ điều kiện kỹ thuật, nên chưa nên hiểu là mọi nhà sẽ bị đổi cách tính ngay lập tức.
Điểm đáng chú ý là nhu cầu điện sinh hoạt chiếm tỷ trọng lớn trong hệ thống, đặc biệt vào buổi tối khi nhiều gia đình cùng bật điều hòa, bếp điện, máy giặt, bình nóng lạnh và thiết bị giải trí. Nếu giá theo giờ được áp dụng rộng hơn, hành vi sử dụng điện trong khung 17h30-22h30 sẽ được chú ý nhiều hơn.
Khung giờ điện hiện được quy định thế nào?
- Giờ cao điểm: từ 17h30 đến 22h30, áp dụng từ thứ Hai đến thứ Bảy; Chủ nhật không có giờ cao điểm.
- Giờ bình thường: từ 06h00 đến 17h30 và 22h30 đến 24h00 từ thứ Hai đến thứ Bảy; riêng Chủ nhật từ 06h00 đến 24h00.
- Giờ thấp điểm: từ 00h00 đến 06h00 tất cả các ngày trong tuần.
Các khung giờ này đã được quy định cho hệ thống điện quốc gia. Tuy vậy, việc áp dụng vào hóa đơn sinh hoạt của từng hộ còn phụ thuộc vào lộ trình, công tơ đo đếm, hạ tầng dữ liệu và quy định cụ thể sau này.
Vì sao lại nghiên cứu giá theo giờ?
Khi quá nhiều người dùng điện cùng lúc vào buổi tối, hệ thống phải huy động thêm nguồn điện đắt hơn hoặc chịu áp lực lớn hơn. Nếu có cơ chế giá theo thời gian sử dụng, người dùng có động lực chuyển một phần nhu cầu sang giờ thấp điểm hoặc giờ bình thường, từ đó giảm áp lực giờ cao điểm.
Với hộ gia đình, những thiết bị có thể dời giờ gồm máy giặt, máy sấy, sạc xe điện, sạc pin dự phòng, bình nóng lạnh hoặc một phần việc nấu nướng chuẩn bị trước. Những nhu cầu bắt buộc như chiếu sáng, học tập buổi tối, chăm sóc trẻ nhỏ hoặc người già sẽ khó dời hơn, nên chính sách cần tính đến tính công bằng và khả năng thích ứng của từng nhóm.
Hộ gia đình có bị tăng hóa đơn không?
Chưa thể kết luận hóa đơn sẽ tăng hay giảm nếu chưa có biểu giá cụ thể. Về nguyên tắc, nếu dùng nhiều điện vào giờ cao điểm, hóa đơn có thể chịu áp lực hơn. Nếu chuyển được một phần tiêu thụ sang giờ thấp điểm, gia đình có thể tiết kiệm hơn. Kết quả phụ thuộc vào biểu giá, thói quen sinh hoạt và khả năng đo đếm thực tế.
Điều cần tránh là hiểu nhầm rằng chỉ cần dùng ít điện là đủ. Với giá theo khung giờ, thời điểm dùng điện cũng quan trọng. Một gia đình dùng cùng tổng kWh nhưng dồn nhiều vào buổi tối có thể có hóa đơn khác gia đình phân bổ tốt hơn trong ngày.
Nên chuẩn bị thói quen nào từ bây giờ?
- Hẹn giờ máy giặt, máy sấy hoặc bình nóng lạnh ngoài khung cao điểm nếu phù hợp.
- Đặt điều hòa ở mức hợp lý, kết hợp quạt để giảm tải buổi tối.
- Không bật đồng thời quá nhiều thiết bị công suất lớn trong 17h30-22h30.
- Theo dõi hóa đơn và chỉ số công tơ theo tháng để biết thiết bị nào tốn điện nhất.
- Nếu có xe điện hoặc pin lưu trữ, ưu tiên sạc sau 22h30 hoặc gần giờ thấp điểm khi có thể.
Giá điện theo khung giờ không chỉ là chuyện đổi cách tính tiền, mà là cách khuyến khích dùng điện thông minh hơn. Với hộ gia đình, việc cần làm ngay là hiểu khung giờ, nhận diện thiết bị tốn điện và tập dời những nhu cầu không gấp ra khỏi giờ cao điểm. Khi chính sách có lộ trình cụ thể, gia đình đã quen thói quen này sẽ ít bị động hơn.
