Lương 30 triệu/tháng có nên vay mua nhà không? Câu trả lời ngắn là có thể, nhưng không nên chỉ nhìn vào mức lương. Điều quan trọng hơn là khoản trả nợ hằng tháng, tiền tích lũy ban đầu, quỹ dự phòng, độ ổn định thu nhập và khả năng chịu được lãi suất thả nổi sau thời gian ưu đãi.
Một nguyên tắc thường được dùng là tổng tiền trả nợ mua nhà nên nằm quanh 30-35% thu nhập. Với thu nhập 30 triệu đồng/tháng, mức trả nợ dễ thở hơn thường khoảng 9-10,5 triệu đồng/tháng. Vượt xa vùng này, áp lực sinh hoạt sẽ tăng nhanh, nhất là với gia đình có con nhỏ hoặc người phụ thuộc.
Bước 1: tính tiền còn lại sau chi phí cố định
Đừng bắt đầu bằng câu hỏi ngân hàng cho vay bao nhiêu. Hãy bắt đầu bằng bảng chi tiêu thật: tiền ăn, điện nước, đi lại, học phí, bảo hiểm, phụ giúp gia đình, chi phí y tế, giải trí và tiết kiệm. Nếu sau khi trừ các khoản này bạn còn khoảng 12-15 triệu đồng/tháng, khoản trả nợ 9-10 triệu có thể cân nhắc. Nếu chỉ còn 7-8 triệu, vay mua nhà sẽ rất căng.
Người độc thân, vợ chồng chưa có con và gia đình có con nhỏ sẽ có khả năng chịu nợ rất khác nhau dù cùng mức thu nhập 30 triệu. Vì vậy, đừng lấy ví dụ của người khác làm chuẩn tuyệt đối.
Bước 2: chuẩn bị vốn tự có và quỹ dự phòng
Khoản vay càng lớn, áp lực càng cao. Nếu có thể, nên chuẩn bị vốn tự có ít nhất 30-40% giá trị căn nhà, cộng thêm chi phí thuế phí, sửa chữa, nội thất và chuyển nhà. Rất nhiều người tính được tiền trả góp nhưng quên mất chi phí phát sinh sau khi nhận nhà.
Quỹ dự phòng cũng quan trọng không kém. Trước khi vay, nên có khoản dự phòng tối thiểu 6 tháng chi phí sinh hoạt và trả nợ. Nếu mất việc, giảm thu nhập hoặc gia đình có việc đột xuất, quỹ này giúp bạn không phải bán tài sản trong thế bị động.
Bước 3: kiểm tra kịch bản lãi suất tăng
Nhiều khoản vay mua nhà có lãi suất ưu đãi trong thời gian đầu, sau đó chuyển sang lãi suất thả nổi. Vì vậy, đừng chỉ tính theo tháng đầu tiên. Hãy yêu cầu ngân hàng mô phỏng khoản trả nợ khi lãi suất tăng thêm 2-3 điểm phần trăm. Nếu lúc đó khoản trả hằng tháng vượt quá khả năng chịu đựng, kế hoạch vay cần điều chỉnh.
Cách an toàn là tự lập ba kịch bản: lãi suất tốt, lãi suất bình thường và lãi suất xấu. Chỉ nên vay khi kịch bản xấu vẫn không làm gia đình mất cân bằng tài chính.
Công thức tự kiểm tra nhanh
- Thu nhập 30 triệu/tháng: khoản trả nợ nên giữ quanh 9-10,5 triệu.
- Quỹ dự phòng: ít nhất 6 tháng chi phí và tiền trả nợ.
- Vốn tự có: càng gần 40% giá trị nhà càng giảm áp lực.
- Chi phí sau mua: thuế phí, nội thất, sửa chữa, phí quản lý, gửi xe.
- Kịch bản xấu: lãi suất tăng, thu nhập giảm, phát sinh y tế/gia đình.
Nếu sau khi điền đủ các dòng trên mà ngân sách vẫn còn dư, vay mua nhà có thể là bước tiến hợp lý. Nếu mọi thứ chỉ vừa khít trên giấy, nên chờ thêm, tăng tiền tích lũy hoặc chọn căn nhà nhỏ hơn.
Kết bài
Lương 30 triệu/tháng không phải thấp, nhưng vay mua nhà là cam kết dài hạn. Mức vay hợp lý là mức giúp bạn vẫn sống được, vẫn có quỹ dự phòng và không hoảng loạn khi lãi suất thay đổi. Nhà rất quan trọng, nhưng sự an toàn tài chính của gia đình còn quan trọng hơn.
Dữ liệu tham khảo: hướng dẫn tài chính cá nhân và tư vấn vay mua nhà từ các ngân hàng/doanh nghiệp bảo hiểm công khai.