Đề xuất hình thành đội ngũ doanh nghiệp công nghệ đầu tàu của quốc gia
Sáng 18/7 tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp có chủ đề “Tháo gỡ điểm nghẽn – Khơi thông nguồn lực – Thúc đẩy tăng trưởng”.
Trung tướng Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Viettel, kiến nghị hoàn thiện các danh mục doanh nghiệp Nhà nước mạnh, quy mô lớn, có vai trò dẫn dắt trong ngành, lĩnh vực then chốt, chiến lược của nền kinh tế. Ngoài mục tiêu về sản xuất kinh doanh, các doanh nghiệp được xác định là “đầu tàu” cần được giao thêm những nhiệm vụ mang ý nghĩa chiến lược quốc gia như dẫn dắt về công nghệ, phát triển chuỗi cung ứng trong nước, mở rộng thị trường quốc tế, làm chủ các công nghệ chiến lược, tạo ra các sản phẩm công nghệ chiến lược, tham gia các dự án trọng điểm quốc gia…
Có như vậy, doanh nghiệp Nhà nước mới thực sự phát huy được vai trò dẫn dắt và tạo động lực cho nền kinh tế. Về giải pháp phát huy vai trò của doanh nghiệp Nhà nước với tư cách là người mua lớn, người đặt hàng lớn để tạo ra thị trường cho doanh nghiệp trong nước, ông cho rằng đây là một chủ trương rất đúng và rất trúng.
Tuy nhiên, để chủ trương này đi vào thực tiễn, ông kiến nghị Chính phủ sớm ban hành các cơ chế hướng dẫn cụ thể về tiêu chí, phương thức tổ chức thực hiện, cũng như là cơ chế khuyến khích các doanh nghiệp nhà nước ưu tiên sử dụng sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp Việt Nam đáp ứng các yêu cầu về chất lượng và năng lực.
Lãnh đạo Viettel kiến nghị Chính phủ có thể nghiên cứu giao thêm cho các doanh nghiệp đầu tàu một số chỉ tiêu phản ánh mức độ lan tỏa với nền kinh tế. Mục tiêu là mỗi dự án của doanh nghiệp đầu tàu không chỉ tạo ra sự tăng trưởng cho riêng doanh nghiệp đó mà còn kéo theo sự phát triển của hệ sinh thái doanh nghiệp Việt Nam, để một đồng vốn đầu tư của doanh nghiệp nhà nước có thể dẫn dắt được nhiều đồng vốn của doanh nghiệp tư nhân và xã hội.
Viettel kiến nghị Chính phủ sớm cụ thể hóa bằng các cơ chế, chính sách đủ mạnh để hình thành một đội ngũ doanh nghiệp công nghệ đầu tàu của quốc gia. Trong đó có Viettel, VNPT, MobiFone, FPT, CMC… được giao nhiệm vụ, trao cơ chế và tạo điều kiện tham gia phát triển các công nghệ chiến lược, sản phẩm chiến lược quốc gia.
Đồng thời, cần tiếp tục tháo gỡ những điểm nghẽn về cơ chế tài chính, đầu tư, mua sắm công, thử nghiệm công nghệ, tiếp cận dữ liệu, thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Đây chính là điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư dài hạn, nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo và đóng góp nhiều hơn nữa cho tăng trưởng kinh tế của đất nước.

Trung tướng Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Viettel (Ảnh: VGP).
Đại diện cho Hội Doanh nhân Tư nhân Việt Nam, Chủ tịch Tập đoàn BRG Nguyễn Thị Nga đề xuất 3 nhóm giải pháp trọng tâm nhằm khơi thông nguồn lực, thúc đẩy tăng trưởng và nâng cao sức cạnh tranh của khu vực kinh tế tư nhân.
Đầu tiên là tiếp tục nâng cao hiệu quả thực thi chính sách tài khóa, tiền tệ và thúc đẩy phát triển tín dụng xanh. Bà Nga đề xuất Chính phủ sớm hoàn thiện cơ chế hỗ trợ lãi suất đối với các dự án xanh, ban hành hướng dẫn triển khai Danh mục phân loại xanh quốc gia, đồng thời tăng cường các công cụ hỗ trợ để mở rộng nguồn vốn trung và dài hạn phục vụ quá trình chuyển đổi xanh của doanh nghiệp. Những điều này sẽ là nền tảng quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy tăng trưởng bền vững trong dài hạn.
Thứ hai là phát triển mạnh thị trường bán lẻ trong nước thông qua nâng cao năng lực kết nối giữa doanh nghiệp sản xuất với chuỗi cung ứng và hệ thống phân phối hiện đại. Theo bà Nguyễn Thị Nga, trong bối cảnh thương mại toàn cầu tiếp tục biến động, phát huy sức cầu nội địa có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với tính tự chủ và sức chống chịu của nền kinh tế.
Thứ ba là phát triển du lịch trở thành động lực tăng trưởng của nền kinh tế. Bà Nguyễn Thị Nga đề xuất Chính phủ nghiên cứu các cơ chế đặc thù đối với những tổ hợp thương mại, du lịch và vui chơi giải trí quy mô lớn; thúc đẩy phát triển kinh tế đêm; đẩy nhanh quy trình hoàn VAT tại chỗ cho khách quốc tế; đồng thời nghiên cứu các chính sách thuế, phí phù hợp nhằm nâng cao sức cạnh tranh của du lịch Việt Nam trong khu vực.
Theo bà, việc phát triển các hệ sinh thái mua sắm, giải trí và lưu trú chất lượng cao sẽ góp phần gia tăng mức chi tiêu, kéo dài thời gian lưu trú của du khách và tạo hiệu ứng lan tỏa tới thương mại, bán lẻ, vận tải, văn hóa cùng nhiều ngành dịch vụ khác.

Bà Nguyễn Thị Nga, Quyền Chủ tịch Hội Doanh nhân Tư nhân Việt Nam, Chủ tịch Tập đoàn BRG (Ảnh: VGP).
Nhiều kiến nghị, giải pháp từ lãnh đạo ngân hàng, doanh nghiệp
Ông Đặng Hồng Anh, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, kiến nghị Chính phủ thiết lập cơ chế theo dõi, đôn đốc việc xử lý kiến nghị của doanh nghiệp. Theo ông, cần có một đầu mối và hệ thống điện tử thống nhất, công khai tiến độ và xác định rõ cơ quan chịu trách nhiệm và thời gian xử lý.
Ông đề nghị Chính phủ tổ chức xử lý theo chuyên đề đối với các điểm nghẽn phổ biến về đất đai, đầu tư xây dựng, phòng cháy chữa cháy, về môi trường, tín dụng và hành chính thuế. Những vấn đề liên ngành cần có tổ công tác, thời gian giải quyết và quy trình liên thông, không để doanh nghiệp phải tự đi xin ý kiến của nhiều cơ quan…
Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam đề nghị Thủ tướng chỉ đạo rà soát phương pháp, tỷ lệ và chu kỳ xác định đơn giá thuê đất, tránh việc điều chỉnh đột biến, vượt khả năng duy trì hoạt động của doanh nghiệp, nhất là trong lĩnh vực du lịch và nghỉ dưỡng.
Đề xuất khác được ông Hồng Anh nêu là mở rộng khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp nhỏ và vừa và khởi nghiệp thông qua cho vay dựa trên dòng tiền, hợp đồng, đơn hàng và dữ liệu kinh doanh, có gói vốn phù hợp, có thể tỷ lệ 1-2% tổng dư nợ của các tổ chức tín dụng.

Ông Đặng Hồng Anh, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, nêu kiến nghị (Ảnh: VGP).
Đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa, Chủ tịch Nguyễn Văn Thân kiến nghị Chính phủ có thể quy định ngay trong luật về loại hình doanh nghiệp cá thể do một người làm chủ.
Đồng thời, Nghị quyết 68 khuyến khích các tổ chức tín dụng cho vay dựa trên xếp hạng tín nhiệm độc lập và thúc đẩy chia sẻ, liên thông dữ liệu. Hiệp hội đề xuất Chính phủ cho phép Hiệp hội thí điểm các tổ chức xếp hạng tín nhiệm độc lập đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Cùng với đó, Hiệp hội kiến nghị Chính phủ chỉ đạo Bộ Nội vụ phối hợp với Hiệp hội nghiên cứu quy định cơ chế cho phép Hiệp hội thành lập các tổ chức thành viên dành riêng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại các tỉnh, các xã và phường.
Ông Nguyễn Thanh Tùng, Chủ tịch HĐQT Vietcombank, cũng báo cáo vướng mắc về vấn đề các ngân hàng sẽ không dư dả vốn để cung ứng cho tín dụng, đặc biệt là nhu cầu cho rất nhiều dự án lớn trong thời gian tới. Do vậy, giải pháp tất yếu là phải huy động nguồn vốn từ bên ngoài. Ông đề xuất thời gian tới Bộ Tài chính có thể phát hành trái phiếu quốc tế. Với uy tín của Việt Nam hiện nay, trái phiếu quốc tế sẽ có lãi suất tốt, thay vì để các doanh nghiệp tự đi huy động như hiện nay.

Ông Nguyễn Thanh Tùng, Chủ tịch Vietcombank nói về phương án với trái phiếu doanh nghiệp (Ảnh: VGP).
Kỳ vọng thị trường vốn, nhất là trái phiếu doanh nghiệp phát triển hơn thay vì chiếm khoảng 10% GDP như hiện nay, ông nêu ngành ngân hàng cũng có thể tham gia hỗ trợ thông qua chính sách liên quan đến nhận tài sản bảo đảm của các đơn vị phát hành.
Ông nói, rất nhiều trái phiếu doanh nghiệp phát hành hiện nay khiến nhà đầu tư chưa yên tâm về tài sản bảo đảm, chẳng hạn như bất động sản hay tài sản hình thành từ vốn vay. Chỉ các ngân hàng mới nhận được các tài sản này và theo ông Tùng, nếu đồng bộ cả ngành ngân hàng và tài chính thì sẽ tạo động lực cho trái phiếu doanh nghiệp phát triển.
Nguồn: Dân Trí