Chính sách mới từ 1/7/2026 có vài điểm tác động trực tiếp tới thu nhập và quyền lợi của người lao động. Dễ nhớ nhất là ba nhóm: mức lương cơ sở tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng, lương hưu và một số trợ cấp bảo hiểm xã hội tăng 8%, còn chính sách thuế thu nhập cá nhân cần được hiểu đúng theo kỳ tính thuế 2026.
Điều quan trọng là không phải mọi người đều nhận thêm tiền ngay trong cùng một cách. Người hưởng lương khu vực công, người nghỉ hưu, người nhận trợ cấp BHXH, người đang đóng BHXH hoặc người có thu nhập tiền lương chịu thuế sẽ chịu tác động theo từng cơ chế khác nhau.
Lương cơ sở tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng
Từ ngày 1/7/2026, mức lương cơ sở tăng từ 2,34 triệu đồng/tháng lên 2,53 triệu đồng/tháng. Đây là căn cứ để tính lương, phụ cấp, sinh hoạt phí và một số chế độ khác đối với nhóm hưởng lương, phụ cấp theo mức lương cơ sở.
Với cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và các nhóm có chế độ gắn với lương cơ sở, thay đổi này có thể làm tăng tiền lương hoặc phụ cấp theo công thức tương ứng. Người lao động nên xem bảng lương tháng 7 để biết phần tăng nằm ở lương, phụ cấp hay khoản truy lĩnh nếu đơn vị chi trả sau.
Lương hưu và trợ cấp BHXH tăng 8%
Một điểm đáng chú ý khác là lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng được điều chỉnh tăng thêm 8% từ ngày 1/7/2026 với các nhóm thuộc diện áp dụng. Công thức dễ hiểu là mức hưởng tháng 7 được tính trên nền mức hưởng tháng 6 sau khi điều chỉnh theo quy định.
Một số khoản trợ cấp ngắn hạn cũng chịu tác động gián tiếp vì mức tham chiếu tăng theo lương cơ sở. Ví dụ các khoản liên quan thai sản, dưỡng sức, ốm đau hoặc trợ cấp tính theo mức tham chiếu sẽ cần được cơ quan BHXH, doanh nghiệp và người lao động đối chiếu lại khi làm hồ sơ.
Thuế TNCN: cần phân biệt thời điểm hiệu lực và kỳ tính thuế
Với thuế thu nhập cá nhân, người lao động nên chú ý phần giảm trừ gia cảnh. Mức giảm trừ đối với bản thân người nộp thuế là 15,5 triệu đồng/tháng, còn mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng. Khi quyết toán, mức mới được áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026 theo quy định liên quan.
Nói cách khác, không nên hiểu đơn giản rằng cứ từ ngày 1/7 mới bắt đầu tính lại toàn bộ. Người làm công ăn lương nên kiểm tra bảng khấu trừ thuế hằng tháng, số người phụ thuộc đã đăng ký và hồ sơ quyết toán cuối năm để tránh nộp thừa hoặc thiếu.
Người lao động nên kiểm tra gì trong tháng 7?
- Bảng lương: xem đơn vị đã cập nhật mức lương cơ sở, phụ cấp hoặc khoản truy lĩnh hay chưa.
- BHXH: kiểm tra mức đóng, mức hưởng và hồ sơ trợ cấp nếu đang làm thủ tục.
- Thuế TNCN: rà soát người phụ thuộc, giảm trừ gia cảnh và số thuế tạm khấu trừ.
- Lương hưu/trợ cấp: đối chiếu mức nhận tháng 7 với mức tháng 6 để biết phần tăng.
- Hợp đồng lao động: phân biệt lương thỏa thuận trong doanh nghiệp với các khoản gắn trực tiếp mức lương cơ sở.
Tóm lại, chính sách mới từ 1/7/2026 không chỉ là câu chuyện tăng một con số lương cơ sở. Nó kéo theo nhiều phép tính về phụ cấp, trợ cấp, BHXH và thuế. Cách an toàn nhất là người lao động giữ lại bảng lương, thông báo đóng BHXH, chứng từ khấu trừ thuế và hỏi lại bộ phận nhân sự nếu thấy số liệu chưa khớp.
