Từ 1/7/2026, quy định mới về báo chí và trí tuệ nhân tạo bắt đầu được chú ý nhiều hơn: cơ quan báo chí khi dùng AI trong hoạt động thu thập, sản xuất, biên tập hoặc phân phối nội dung phải có trách nhiệm thông báo và gắn nhãn rõ ràng với nội dung do AI tạo ra hoặc chỉnh sửa trong các trường hợp có thể gây nhầm lẫn về tính xác thực.
Với người làm web tin tức, dù không phải mọi website đều là cơ quan báo chí theo nghĩa pháp lý, quy định này vẫn là một tín hiệu quan trọng. Độc giả ngày càng cần biết đâu là nội dung do con người trực tiếp ghi nhận, đâu là nội dung có AI hỗ trợ, và ai chịu trách nhiệm biên tập cuối cùng.
Quy định nhắm tới nội dung nào?
Điểm cốt lõi là văn bản, hình ảnh, âm thanh, video được tạo ra hoặc chỉnh sửa bằng hệ thống AI cần được thông báo, gắn nhãn tại vị trí dễ nhận biết nếu nội dung đó có khả năng khiến người đọc hoặc người xem nhầm lẫn về tính xác thực của sự kiện, nhân vật.
Ví dụ dễ hiểu: ảnh minh họa AI cho một vụ việc có thật, giọng đọc AI giống người thật, video tái dựng sự kiện hoặc đoạn văn tạo bởi AI nhưng trình bày như phóng sự hiện trường. Những trường hợp này cần minh bạch hơn vì rủi ro làm người đọc hiểu nhầm là tư liệu gốc.
Không chỉ là dán một dòng nhãn
Quy định mới không xem gắn nhãn như một thao tác hình thức. Cơ quan báo chí còn phải duy trì quy trình thẩm định, biên tập, kiểm soát rủi ro và trách nhiệm cá nhân khi sử dụng AI. Nói cách khác, AI có thể hỗ trợ công việc, nhưng trách nhiệm nội dung cuối cùng vẫn thuộc về con người và tổ chức xuất bản.
Các nội dung giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc hoặc có thể gây tổn hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân không được dùng AI để tạo ra hoặc lan truyền. Đây là điểm người vận hành website tin tức, fanpage hoặc kênh video cần đặc biệt lưu ý, vì tốc độ sản xuất bằng AI rất nhanh nhưng rủi ro sai cũng lan rất nhanh.
Người làm web tin tức nên chuẩn bị gì?
- Quy định nội bộ: viết rõ khi nào được dùng AI, khi nào không được dùng, ai duyệt trước khi đăng.
- Nhãn dễ thấy: nếu nội dung có AI tạo/chỉnh sửa đáng kể, nhãn nên đặt gần ảnh, video hoặc phần nội dung liên quan, không giấu cuối trang.
- Lưu vết: giữ lại prompt, nguồn dữ liệu, bản nháp và người duyệt để xử lý khi có khiếu nại.
- Kiểm chứng độc lập: mọi số liệu, phát ngôn, sự kiện, địa danh, hình ảnh người thật phải được đối chiếu nguồn đáng tin.
- Tách minh họa và tư liệu: ảnh AI minh họa phải nói rõ là minh họa, không để người đọc hiểu là ảnh hiện trường.
Nhãn AI nên viết thế nào cho dễ hiểu?
Nhãn không cần dài, nhưng phải rõ. Với ảnh, có thể dùng cách như: “Ảnh minh họa có sử dụng AI, không phải ảnh hiện trường”. Với bài viết có AI hỗ trợ tổng hợp dữ liệu, có thể ghi: “Nội dung có sử dụng AI hỗ trợ biên tập, đã được kiểm chứng và duyệt bởi biên tập viên”. Với video hoặc âm thanh tổng hợp, nhãn nên xuất hiện ngay đầu nội dung hoặc trong mô tả chính.
Điểm cần tránh là dùng các cụm mơ hồ như “hình ảnh công nghệ”, “phối cảnh tham khảo” nhưng lại không nói rõ AI tạo/chỉnh. Khi nội dung liên quan người thật, sự kiện thật hoặc thiệt hại thật, sự minh bạch càng quan trọng.
AI vẫn hữu ích nếu dùng đúng
Quy định mới không phủ nhận vai trò của AI. AI vẫn có thể hỗ trợ tóm tắt tài liệu, gợi ý tiêu đề, phát hiện lỗi chính tả, phân loại dữ liệu, dựng bản nháp hoặc tạo ảnh minh họa trung tính. Vấn đề nằm ở việc kiểm chứng, gắn nhãn và chịu trách nhiệm.
Từ 1/7/2026, người làm web tin tức nên xem gắn nhãn AI như một phần của tiêu chuẩn biên tập, tương tự việc ghi rõ ảnh minh họa, cập nhật thời gian bài viết hoặc sửa lỗi công khai. Minh bạch không làm nội dung kém hấp dẫn; ngược lại, nó giúp giữ niềm tin của người đọc trong thời kỳ nội dung AI ngày càng phổ biến.
