Bản thảo về lãnh tụ phải thẩm định trước khi đăng ký xuất bản

Tác phẩm về lãnh tụ, lịch sử cách mạng, chủ quyền, an ninh quốc gia phải được nhà xuất bản thẩm định bản thảo và Bộ Văn hóa cho ý kiến trước khi phát hành.

Sáng 24/8, Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản, bổ sung yêu cầu thẩm định đối với nhóm tác phẩm, tài liệu có nội dung quan trọng, nhạy cảm.

Việc thẩm định phải đáp ứng yêu cầu chuyên môn phù hợp với tính chất, nội dung bản thảo; xem xét đầy đủ các vấn đề liên quan, có căn cứ đánh giá và kết luận rõ ràng để làm cơ sở đăng ký kế hoạch xuất bản.

Sau khi in, nhà xuất bản phải nộp lưu chiểu xuất bản phẩm cho Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chậm nhất 10 ngày trước khi phát hành. Đối với tác phẩm, tài liệu thuộc nhóm nêu trên, Bộ sẽ thẩm định và cho ý kiến trước khi phát hành.

Quy trình này gồm hai khâu: nhà xuất bản chịu trách nhiệm thẩm định bản thảo trước khi đăng ký kế hoạch; Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch kiểm tra, thẩm định xuất bản phẩm lưu chiểu trước khi sách được phát hành.

Quy định yêu cầu thẩm định bản thảo mới về lịch sử cách mạng, chủ quyền, an ninh quốc gia, lãnh tụ, lãnh đạo đất nước và anh hùng dân tộc là điểm mới so với Luật Xuất bản năm 2012.

Luật tiếp tục quy định nhà xuất bản phải thẩm định trước khi đăng ký kế hoạch tái bản nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm điều cấm đối với một số nhóm tác phẩm, tài liệu. Nhóm này gồm tác phẩm, tài liệu xuất bản trước Cách mạng tháng Tám năm 1945; xuất bản từ năm 1945 đến 1954 trong vùng bị tạm chiếm; xuất bản từ năm 1954 đến ngày 30/4/1975 ở miền Nam mà không được Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam cho phép; hoặc được xuất bản ở nước ngoài.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch có trách nhiệm lựa chọn xuất bản phẩm lưu chiểu để đọc, kiểm tra, thẩm định; xử lý khi phát hiện dấu hiệu vi phạm.

Sẽ hình thành tập đoàn xuất bản, truyền thông đa nền tảng

Luật xác định chính sách xây dựng các cơ quan xuất bản, truyền thông chủ lực quốc gia và hình thành những tập đoàn xuất bản, truyền thông đa nền tảng, đa sản phẩm. Nhà nước sẽ đầu tư phát triển hoạt động xuất bản, phát hành xuất bản phẩm điện tử và ứng dụng trí tuệ nhân tạo; ưu tiên bố trí quỹ đất cho hoạt động xuất bản.

Nhà nước cũng đặt hàng, giao nhiệm vụ hoặc đấu thầu để xuất bản, in, phát hành sách phục vụ nhiệm vụ chính trị, quốc phòng, an ninh, thông tin đối ngoại và các nhiệm vụ cần thiết khác. Cơ sở in được đầu tư đổi mới công nghệ, hiện đại hóa thiết bị, ứng dụng công nghệ xanh và kinh tế tuần hoàn được hưởng ưu đãi về thuế, tín dụng.

Luật quy định cơ quan chủ quản được thành lập nhà xuất bản gồm bộ, cơ quan ngang bộ, UBND cấp tỉnh; tổ chức chính trị và tổ chức chính trị – xã hội ở trung ương, cấp tỉnh. Trường hợp UBND tỉnh không thành lập nhà xuất bản, cơ quan chuyên môn về văn hóa cấp tỉnh được thành lập.

Một số đơn vị sự nghiệp công lập ở trung ương; hội quần chúng được Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ ở trung ương, trực tiếp sáng tạo tác phẩm, tài liệu khoa học, học thuật; cơ sở giáo dục đại học công lập thuộc bộ, cơ quan ngang bộ cũng được thành lập nhà xuất bản.

Hoạt động liên kết xuất bản phải tuân thủ pháp luật về xuất bản, sở hữu trí tuệ, an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân và bí mật nhà nước; bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của các bên tham gia, tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả, quyền liên quan và người sử dụng.

Luật có hiệu lực từ ngày 1/3/2027. Riêng quy định về in xuất khẩu xuất bản phẩm có hiệu lực từ ngày 1/1/2029.

Vũ Tuân

Nguồn: VnExpress