Thị trường “ngầm” dậy sóng
Những năm gần đây, thị trường kim cương đặc biệt tại các đô thị lớn như Hà Nội, TPHCM, phát triển tương đối sôi động. Một số tổ chức nghiên cứu quốc tế, trong đó có Knight Frank, thống kê nêu số lượng cá nhân sở hữu tài sản lớn tại Việt Nam được dự báo tiếp tục tăng mạnh trong những năm tới, tạo nền tảng thuận lợi cho các ngành hàng xa xỉ, bao gồm kim cương và trang sức cao cấp.
Các thương hiệu bán kim cương truyền thống được biết đến nhiều tại Việt Nam có Kim Lý, Ngọc Đoàn (Lemah Jewelry), Long Ngọc Luxury, Tâm Luxury… Dù tăng tốc, song kim cương vẫn được cho là một thị trường “ngầm” dành riêng cho giới có tiền, chủ yếu mua bán tại các cửa hàng truyền thống.
Chỉ trong 3 tuần từ cuối tháng 5 đến giữa tháng 6, sau một bài livestream trên mạng xã hội liên quan đến hoạt động kinh doanh kim cương tại cửa hàng Vàng bạc Kim Lý – một thương hiệu lâu năm ở TPHCM, thị trường “ngầm” bắt đầu dậy sóng. Cao trào, gần đây, không ít cửa hàng kim cương tại TPHCM “bất ngờ” đóng cửa tạm thời. Khách hàng tìm đến tiệm để tìm hiểu hoặc thậm chí bán lại kim cương với giá thấp hơn 5% giá mua… Sự vụ chỉ dịu lắng sau khi đại diện cửa hàng Vàng bạc Kim Lý xuất hiện trước truyền thông, khẳng định hoạt động kinh doanh vẫn diễn ra bình thường, tiếp tục thu mua theo chính sách đã công bố.
Dẫu vậy, sự nghi ngờ về tính chứng thực, thanh khoản của thị trường này vẫn âm ỉ. Nhiều người đã, đang và sắp tham gia thị trường bị bỏ ngỏ câu hỏi: Nên mua kim cương ở đâu? Cần có những giấy chứng nhận gì?
Làm sao để hạn chế rủi ro với kim cương?
Nói với phóng viên báo Dân trí, anh Đỗ Huy (TPHCM) nêu, anh tham gia thị trường kim cương vài năm trở lại đây. Theo anh, giấy GIA (đơn vị thẩm định kim cương có tiếng nhất thế giới) là “giấy khai sinh” cho một viên kim cương trang sức. Do đó, khi sự vụ lùm xùm nổ ra, anh không thấy quá lo lắng. “Nếu mua kim cương với giá trị lớn hơn 1 carat, tôi nghĩ nên cần thêm giấy chứng nhận”, anh nói.
Hiện phần lớn kim cương có giá trị cao đều được bán kèm chứng thư quốc tế như GIA, IGI, AGS, EGL, GSI hoặc HRD. Tại Việt Nam cũng có một số đơn vị giám định kim cương như Tierra Diamond, PNJ, SJC, GIV, DOJI… Tuy nhiên, tuỳ vào từng thị trường và giao dịch, một số đơn vị chứng nhận có thể không được công nhận trên trường quốc tế.
Dưới góc nhìn chuyên gia, bà Nguyễn Thị Thu Hương, Cố vấn tài chính cấp cao FIDT, nhận định rủi ro lớn nhất đối với người mua kim cương hiện nay không nằm ở sản phẩm mà nằm ở khoảng cách thông tin giữa người mua và người bán. Không ít người cho rằng khi mua kim cương, chỉ cần bên bán cung cấp giấy kiểm định thì giấy này có giá trị như nhau. Song thực tế không như vậy.
Bà nêu, trên thị trường quốc tế hiện nay, một số hệ thống chứng nhận như GIA hay IGI được chấp nhận rộng rãi hơn trong hoạt động giao dịch và định giá. Trong khi đó, nhiều chứng nhận khác có thể vẫn đảm bảo chức năng giám định nhưng chưa chắc được thị trường quốc tế công nhận ở cùng một mức độ. Vì vậy, người mua không nên chỉ nhìn vào việc kim cương “có giấy” hay “không có giấy”, mà cần quan tâm đến việc giấy đó được cấp bởi ai và có giá trị như thế nào khi cần giao dịch lại trong tương lai.
Cửa hàng Long Ngọc Luxury bất ngờ đóng cửa (Ảnh: QT).
Một lầm tưởng khác là xem kim cương như vàng. Nhiều người mặc định rằng cứ mua kim cương là giữ được giá hoặc có thể bán lại dễ dàng khi cần. Tuy nhiên, đây là hai thị trường hoàn toàn khác nhau. Vàng có giá tham chiếu công khai mỗi ngày và mạng lưới giao dịch rộng khắp, trong khi kim cương là một tài sản có tính cá biệt rất cao và thanh khoản tương đối hạn chế. Vì vậy, nếu mua kim cương với kỳ vọng lưu giữ tài sản, người mua cần tìm hiểu trước chính sách thu mua lại, mức chiết khấu dự kiến và các điều kiện áp dụng thay vì chỉ quan tâm đến giá mua ban đầu.
“Đối với các giao dịch có giá trị lớn, tôi cho rằng người mua nên dành sự quan tâm cho khâu kiểm định và khả năng xác thực thông tin nhiều hơn là hình ảnh thương hiệu hay không gian showroom. Một viên kim cương đẹp chưa chắc là một giao dịch tốt nếu người mua không hiểu rõ về chứng nhận đi kèm, chính sách thu đổi hoặc khả năng bán lại sau này. Trong trường hợp cần thiết, hoàn toàn có thể cân nhắc kiểm định độc lập từ bên thứ ba để giảm thiểu rủi ro”, bà Thu Hương nói.
Sau sự cố kim cương ở TPHCM, niềm tin liệu có vụn vỡ?
Khác với vàng, kim cương không có một thị trường giao dịch thứ cấp rộng lớn hay cơ chế định giá minh bạch để người mua dễ dàng xác thực giá trị. Vì vậy, theo chuyên gia, khi xuất hiện nghi ngờ về chất lượng sản phẩm, chứng nhận hoặc khả năng thu mua lại, niềm tin của người tiêu dùng có thể bị lung lay rất nhanh.
Theo ghi nhận của phóng viên Dân trí ngày 23/6, các cửa hàng kim cương tại khu vực An Dương Vương (phường An Đông, TPHCM) đã hoạt động lại bình thường. Trong khi đó, một số cửa hàng trong chợ An Đông hay Long Ngọc Luxury vẫn đóng cửa.
“Một viên kim cương sẽ có phải có nguồn gốc, xuất xứ”, anh H.T – nhân viên cửa hàng trang sức tại khu vực Phường An Đông cho biết. Theo anh, lùm xùm thời gian qua chủ yếu do nhiều kim cương không có nguồn gốc, khó được thu mua lại. Theo chính sách hiện hành, người mua vàng nếu mua từ những nơi khác có thể được cửa hàng này thu mua lại, tuy nhiên kim cương thì không.
Chia sẻ về sự khác nhau giữa các viên kim cương, người trong ngành chỉ ra có hai loại chủ yếu là kim cương tự nhiên và kim cương nhân tạo. Trong đó, kim cương tự nhiên rất quý hiếm, có giá trị cao nhất và được ưa chuộng nhất trong ngành trang sức. Xét về hình thức, kim cương đa dạng từ màu, độ trong đến độ lấp lánh, mức giá cũng khác nhau theo từng loại. Một viên kim cương kích thước nhỏ, giá thấp nhất hiện vào khoảng 32-35 triệu đồng/viên.
Khác với vàng, kim cương gần như là “tiêu sản”, giá gần như không thay đổi và nếu có cũng tính bằng 10-20 năm mới thay đổi một lần. Khách hàng mua kim cương theo đó chủ yếu để làm trang sức, thể hiện giá trị bản thân. Giá mua lại kim cương tại các cửa hàng hiện nay dao động khoảng 80-98%. Có một số cửa hàng, giá mua lại chiết khấu gần 20% so với giá mua, song song chiết khấu thêm gần 20% do cũ, trầy xước… khiến khách hàng không hài lòng.
Do đó, nhân viên khuyến khích để có thể có thanh khoản sau này, người mua được khuyến khích nên chú ý về nguồn gốc của kim cương. Trong quá trình sử dụng, khách hàng giữ gìn để hạn chế trầy xước, giá được mua lại sẽ cao hơn.
Một số cửa hàng kim cương tại đường An Dương Vương (phường An Đông, TPHCM) đã hoạt động bình thường trở lại (Ảnh: Tri Túc).
Trong ngắn hạn, chuyên gia dự báo tâm lý thận trọng sẽ gia tăng, đặc biệt ở nhóm khách hàng đang cân nhắc các giao dịch có giá trị lớn. Những câu hỏi về độ tin cậy của chứng chỉ, nguồn gốc sản phẩm và uy tín của đơn vị bán hàng sẽ có thể được đặt ra nhiều hơn trước. Ở góc độ trung hạn, đây cũng có thể là cơ hội để thị trường kim cương trở nên chuyên nghiệp hơn. Khi người tiêu dùng ngày càng hiểu biết và kỹ tính hơn, các doanh nghiệp minh bạch, có hệ thống kiểm định rõ ràng và chính sách hậu mãi tốt sẽ có lợi thế cạnh tranh lớn hơn.
Về dài hạn, thách thức lớn nhất là củng cố niềm tin của thị trường. Những sự kiện được lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội không chỉ tác động đến một doanh nghiệp cụ thể mà còn ảnh hưởng đến nhận thức chung của người tiêu dùng về toàn ngành. Do đó, việc xây dựng các tiêu chuẩn minh bạch hơn về chứng nhận, truy xuất nguồn gốc và công bố thông tin sẽ đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển bền vững của thị trường kim cương Việt Nam.
Tuy nhiên, chuyên gia cho rằng sự việc đã thúc đẩy người tiêu dùng quan tâm nhiều hơn đến câu chuyện xác thực chất lượng kim cương.
Thị trường kim cương Việt Nam vẫn có tiềm năng phát triển nhờ sự gia tăng của nhóm khách hàng có thu nhập cao. Tuy nhiên, để thị trường phát triển bền vững, điều cần thiết được xây dựng không chỉ là doanh số bán hàng mà còn là niềm tin. Và niềm tin chỉ có thể được tạo ra từ sự minh bạch trong kiểm định, tiêu chuẩn chứng nhận rõ ràng và một cộng đồng người tiêu dùng ngày càng hiểu biết hơn về sản phẩm mình đang sở hữu.
Nguồn: Dân Trí
