Khoảng 9h một ngày giữa tháng 6, gió Lào bắt đầu thổi mạnh, tạo những con sóng lớn trên vùng biển xã Phú Trạch. Sau hơn ba giờ lặn thu hoạch rong dưới đáy biển, ông Lê Văn Nam, 48 tuổi, vội nổ máy đưa thuyền vào bờ. “Thuyền chở đầy rong, gặp sóng lớn rất dễ bị đánh chìm”, ông nói.Tại âu thuyền Ăn Hàu, thôn Nam Lãnh, xã Phú Trạch, ông Lê Xuân Hiệu bắt đầu một ngày mưu sinh từ khi mặt trời vừa ló rạng. Người đàn ông 53 tuổi nổ máy thuyền thúng, mang theo kính lặn rồi hướng ra vùng biển gần đảo Yến – Vũng Chùa, nơi những bãi đá ngầm phủ dày rong mơ. Thời điểm thủy triều xuống, nước cạn và sóng êm là lúc thuận lợi nhất để khai thác. Sau hơn 20 phút vượt sóng, ông thả neo tại khu vực cách bờ khoảng 500 m. Dưới làn nước sâu hơn một mét là những ghềnh đá, nơi rong mơ mọc dày. Đeo chiếc kính lặn đã cũ, ông ngả người xuống biển, bắt đầu nhiều giờ liền ngụp lặn giữa các rạn đá để thu hoạch rong.Rong mơ bám chặt vào các mỏm đá dưới đáy biển có màu nâu. Để thu hoạch, người thợ phải chúc đầu xuống nước, hai chân hướng lên mặt biển, dùng cả hai tay lần tìm từng bụi rong, tách ra khỏi gốc.Sau gần một phút lặn dưới nước, ông Hiệu nổi lên cùng những búi rong mơ dài vài mét. Rong được gom lại quanh thuyền thúng rồi kéo lên khoang. Công việc cứ lặp đi lặp lại: hít một hơi thật sâu, lặn xuống đáy biển, cắt rong rồi đưa lên mặt nước. Rong mơ (Sargassum) là loài rong biển thuộc họ Sargassaceae, phân bố phổ biến ở các vùng biển nhiệt đới. Tại khu vực ven biển Quảng Bình, rong thường mọc dày trên các rạn đá ngầm và được ngư dân khai thác theo mùa.
Sau khi thả neo, người đàn ông liên tục lặn xuống đáy biển thu hoạch rong. Mỗi khi gom được một mẻ lớn, ông lại bơi vào sát mạn thuyền rồi đưa rong lên khoang.Theo các thợ lặn, rong mơ bám chặt vào các rạn đá dưới đáy biển và có thể phát triển dài vài mét. Khi khai thác, người dân chỉ ngắt phần thân và lá, giữ lại gốc để rong tiếp tục sinh trưởng vào mùa sau. Rong mơ phát triển mạnh từ tháng 4 đến tháng 6 âm lịch. Đến mùa mưa bão, nhiều bãi rong bị sóng đánh dập và phân hủy. Sau mỗi đợt biển động, rong thường dạt kín bờ biển xã Phú Trạch nhưng phần lớn đã đứt vụn nên không được thu mua. Chỉ những cây rong còn nguyên vẹn, thân dài, lá dày được lặn hái trực tiếp dưới đáy biển mới có giá trị thương phẩm, mang lại nguồn thu cho ngư dân.Khi bãi rong quanh thuyền đã được khai thác hết, ông Hiệu nhổ neo, di chuyển đến một rạn đá khác để tiếp tục công việc. Dưới cái nắng ngày càng gay gắt, người đàn ông 53 tuổi tranh thủ từng giờ biển còn êm. “Càng về trưa sóng càng lớn, không thể lặn được nữa nên phải tranh thủ lúc trời còn ít gió”, ông nói.Trên bờ, những người vợ đã chờ sẵn để phụ giúp. Khi thuyền cập bến, họ nhanh tay chuyển từng mẻ rong từ thuyền lên xe kéo, đưa về nơi sơ chế và phơi khô.Rong chất đầy trên xe được chuyển lên bãi cát, trải thành từng lớp dài phơi khô.
Dưới cái nắng gần 40 độ C, bãi cát nóng bỏng rát, người dân đội nón, quấn kín mặt để phơi rong. Những chùm rong bám chặt vào nhau được tách rời, trải thành lớp mỏng trên cát để khô đều và giữ chất lượng.Rong mơ được người dân trải kín dọc bãi biển xã Phú Trạch để phơi dưới nắng. Đến khoảng 14h, khi rong chuyển sang màu sẫm và khô giòn, họ rũ sạch cát rồi đóng bao bán cho thương lái với giá khoảng 7.000 đồng mỗi kg. “Mỗi ngày vợ chồng tôi thu được khoảng 2 tạ rong khô, bán được gần 1,4 triệu đồng”, bà Lan, vợ ông Nam, cho biết. Theo một thương lái địa phương, rong mơ sau khi thu mua được xuất sang Trung Quốc. Tuy nhiên, người thu mua không nắm rõ mục đích sử dụng cuối cùng. Nhiều tài liệu cho thấy rong mơ được sử dụng làm nguyên liệu trong y học, thực phẩm và một số ngành công nghiệp.
Lặn xuống đáy biển thu hoạch rong mơ
Lặn sâu hơn 1 m thu hoạch rong mơ. Video: Đắc Thành
Thời sự
