Nội dung này được nêu trong dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng đang được Bộ Nội vụ lấy ý kiến.
Theo dự thảo, doanh nghiệp dịch vụ được chủ động chuẩn bị nguồn lao động trước khi đăng ký hợp đồng cung ứng lao động theo nhu cầu của thị trường tiếp nhận. Doanh nghiệp có thể trực tiếp hoặc phối hợp với cơ sở giáo dục nghề nghiệp, tổ chức dịch vụ việc làm để đào tạo kỹ năng nghề và ngoại ngữ cho người lao động.
Tuy nhiên, để bảo vệ người lao động trước nguy cơ phải bỏ ra nhiều khoản chi phí nhưng không được tuyển dụng, dự thảo quy định doanh nghiệp chỉ được thu tiền đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng nghề và ngoại ngữ sau khi người lao động đã được phía nước ngoài tuyển chọn.
Theo cơ quan soạn thảo, quy định này nhằm khắc phục tình trạng nhiều lao động phải đóng tiền đào tạo từ rất sớm dù chưa chắc chắn có cơ hội xuất cảnh. Chính sách mới được kỳ vọng sẽ giảm rủi ro tài chính và bảo đảm quyền lợi của người lao động trong quá trình chuẩn bị tham gia thị trường lao động ngoài nước.
Dự thảo cũng sửa đổi quy định về tiền dịch vụ theo hướng cho phép bên tiếp nhận lao động ở nước ngoài thanh toán thay cho người lao động một phần hoặc toàn bộ khoản tiền dịch vụ mà doanh nghiệp được phép thu. Trường hợp phía nước ngoài đã thanh toán thay, doanh nghiệp chỉ được thu phần còn thiếu theo thỏa thuận.
Đối với các đơn vị sự nghiệp đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài hoạt động không vì mục đích lợi nhuận, dự thảo quy định không được thu tiền dịch vụ của người lao động.
Lớp thực hành cắt gọt kim loại và hàn cho lao động đi Litva, Rumania. Ảnh: An Phương
Bên cạnh việc giảm gánh nặng chi phí, Bộ Nội vụ đề xuất bổ sung nhiều quy định nhằm ngăn chặn rủi ro và bảo vệ người lao động.
Một trong những nội dung mới là cấm đưa người lao động đến các quốc gia hoặc vùng lãnh thổ chưa cho phép tiếp nhận lao động nước ngoài vào làm việc. Theo cơ quan soạn thảo, thời gian qua xuất hiện tình trạng môi giới, quảng bá việc làm tại những thị trường chưa có cơ chế tiếp nhận lao động nước ngoài hoặc chưa có hành lang pháp lý đầy đủ, tiềm ẩn nhiều rủi ro cho người lao động.
Dự thảo cũng sửa đổi quy định về ngành nghề bị cấm đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài. Nếu luật hiện hành chỉ cấm công việc massage tại nhà hàng, khách sạn hoặc trung tâm giải trí thì dự thảo mới đề xuất cấm công việc massage nói chung nhằm hạn chế nguy cơ lao động, đặc biệt là lao động nữ, bị mua bán, bóc lột hoặc cưỡng bức lao động.
Để tăng tính răn đe, dự thảo bổ sung quy định doanh nghiệp bị thu hồi giấy phép do vi phạm nghiêm trọng sẽ không được cấp lại giấy phép trong thời hạn 5 năm. Người đại diện theo pháp luật, chủ sở hữu, thành viên hoặc cổ đông của doanh nghiệp bị thu hồi giấy phép cũng bị hạn chế tham gia thành lập hoặc điều hành doanh nghiệp mới xin cấp phép trong thời gian này.
Theo Bộ Nội vụ, quy định nhằm ngăn chặn tình trạng doanh nghiệp vi phạm giải thể hoặc chuyển đổi pháp nhân rồi tiếp tục hoạt động dưới tên gọi khác.
Sau hơn 5 năm thực hiện, Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng đã tạo hành lang pháp lý quan trọng cho hoạt động đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài. Tuy nhiên, thực tế phát sinh nhiều hình thức vi phạm mới như mạo danh doanh nghiệp được cấp phép, cho thuê giấy phép hoạt động, thu tiền trái quy định hoặc tuyển chọn lao động vào các thị trường, công việc tiềm ẩn rủi ro.
Vì vậy, dự thảo luật lần này được xây dựng theo hướng tăng cường bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động ngay từ khâu tuyển chọn, đào tạo cho đến khi xuất cảnh và làm việc ở nước ngoài.
Sơn Hà
Nguồn: VnExpress
