Theo nhiều chuyên gia kinh tế, muốn tăng trưởng 2 con số trong năm nay và những năm tiếp theo, TPHCM phải chuyển sang tăng năng suất lao động, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ và tiếp tục nâng chất lượng thể chế. Đây mới là nguồn lực bền vững nhất của một siêu đô thị hiện đại.
Đẩy mạnh gỡ khó cho bất động sản
Trong nửa đầu năm, hoạt động kinh doanh bất động sản tại TPHCM tiếp tục đối mặt với những khó khăn, chưa tạo được động lực lan tỏa rõ nét đối với ngành xây dựng. Ngành bất động sản chỉ tăng 4,46%, đóng góp khoảng 1,5% vào mức tăng GRDP thành phố.
Nhằm góp phần thúc đẩy tăng trưởng 2 con số, ông Lê Hữu Nghĩa, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TPHCM (HUBA), đề xuất thành phố cần sớm kích hoạt lại các dự án bị vướng pháp lý đã được tháo gỡ. Số liệu cho thấy đã có hơn 800 dự án, trong đó nhiều dự án vốn đầu tư hàng chục nghìn tỷ đồng được gỡ vướng pháp lý, nếu được tái khởi động sẽ tạo hiệu ứng tích cực tới kinh tế ngay trong năm nay. Hoạt động xây dựng kích hoạt sẽ kéo theo nhu cầu vật liệu, thiết bị, nội thất, dịch vụ… tạo việc làm và đóng góp vào tăng trưởng.
“Cần khơi thông ngay các dự án đã gỡ vướng, để trong ngắn hạn từ nay tới cuối năm và 1-2 năm tiếp theo làm bước đệm tốt cho tăng trưởng – trước khi các động lực tăng trưởng mới tạo ra thành quả”, ông Lê Hữu Nghĩa nói.
Để bất động sản đóng vai trò góp phần dẫn dắt trong tăng trưởng kinh tế TPHCM, TS Huỳnh Phước Nghĩa (Đại học Kinh tế TPHCM – UEH), cũng cho rằng cần đẩy nhanh việc thực thi các cơ chế, chính sách đã ban hành. Ưu tiên hàng đầu là đẩy nhanh tiến độ tháo gỡ các dự án tồn đọng qua việc rút ngắn thủ tục hành chính, xử lý vướng mắc pháp lý… Giải pháp này giúp khơi thông lượng tài sản đang bị kẹt trong các dự án và tạo dòng tiền quay trở lại nền kinh tế.
TPHCM cũng cần khai thác hiệu quả quỹ đất công và đẩy mạnh đầu tư công. Việc liên tục khởi công các dự án hạ tầng tạo kỳ vọng tích cực, củng cố niềm tin của nhà đầu tư và thúc đẩy thị trường bất động sản phục hồi.
Một góc TPHCM nhìn từ trên cao (Ảnh: Nhật Quang).
Tuy nhiên, TS Huỳnh Phước Nghĩa cho rằng trong bối cảnh TPHCM mở rộng không gian phát triển sau sáp nhập cần một tư duy mới về phát triển bất động sản. Muốn tạo động lực tăng trưởng mới, cần ưu tiên phát triển bất động sản đô thị, bất động sản công nghiệp, logistics (dịch vụ hậu cần), bất động sản dịch vụ. Đây mới là những phân khúc tạo ra giá trị gia tăng và thu hút dòng vốn đầu tư.
“Việc thúc đẩy các dự án trọng điểm, hoàn thiện hạ tầng và giải quyết nhanh thủ tục giao đất, định giá đất sẽ giúp dòng vốn luân chuyển tốt hơn trong nền kinh tế, đồng thời tạo sức hút đối với vốn FDI. Vấn đề hiện tại không còn nằm ở cơ chế mà là ở tốc độ và hiệu quả thực thi. Chính sách đã có, điều quan trọng là phải thực hiện nhanh và quyết liệt để tạo động lực cho thị trường bất động sản và tăng trưởng kinh tế”, TS Huỳnh Phước Nghĩa nhấn mạnh.
Về phía cơ quan quản lý, nhằm đảm bảo hoàn thành mục tiêu giải ngân cả năm đạt 100%, Sở Tài chính cho biết sẽ tiếp tục tham mưu UBND TPHCM chỉ đạo các sở ban ngành, các xã, phường, đặc khu và các chủ đầu tư tập trung một số giải pháp trọng tâm. Trong đó, quý III/2026 phấn đầu đạt tỷ lệ 70%, chấm điểm giải ngân hàng tháng, hàng quý và cả năm theo quy định.
Sở cũng sẽ tăng cường kiểm tra thực địa, tập trung tháo gỡ vướng mắc trong các khâu, đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý tiến độ và giải ngân dự án. Bên cạnh đó là linh động bố trí, điều chỉnh kế hoạch vốn, kiên quyết cắt giảm vốn các dự án chậm tiến độ, bổ sung vốn kịp thời cho dự án triển khai tốt; tập trung bố trí vốn các dự án lớn, trọng tâm trọng điểm có tác động lan tỏa, tuyệt đối không dàn trải để nâng cao hiệu quả đầu tư.
3 ưu tiên chiến lược
Dưới góc nhìn của các chuyên gia, điều TPHCM cần hướng tới không chỉ là đạt con số tăng trưởng 11% trong năm nay mà phải tạo dựng nền tảng tăng trưởng bền vững cho giai đoạn 2027-2030.
TS Lê Bá Chí Nhân, chuyên gia kinh tế phân tích, một nền kinh tế lớn không thể duy trì tốc độ cao bằng các giải pháp ngắn hạn. Động lực quyết định nằm ở khả năng biến đầu tư công thành vốn mồi, biến xuất khẩu thành giá trị gia tăng và biến tiêu dùng thành sức mua dựa trên thu nhập thực. Khi 3 động lực này được dẫn dắt bởi cải cách thể chế và đổi mới sáng tạo, TPHCM sẽ không chỉ hoàn thành mục tiêu trước mắt mà còn củng cố vị thế đầu tàu tăng trưởng của cả nền kinh tế.
Để hiện thực hóa mục tiêu trên, thành phố cần tập trung nguồn lực vào 3 ưu tiên chiến lược. Thứ nhất, đẩy nhanh đầu tư hạ tầng liên vùng, đặc biệt là logistics, cảng biển, metro và hạ tầng số để giảm chi phí giao dịch cho doanh nghiệp.
Thứ hai, cải cách mạnh mẽ môi trường đầu tư và thủ tục hành chính, bởi trong bối cảnh cạnh tranh thu hút dòng vốn toàn cầu, thể chế chính là lợi thế cạnh tranh lớn nhất. Thứ ba, phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và doanh nghiệp tư nhân, giúp hình thành các doanh nghiệp công nghệ, công nghiệp và dịch vụ quy mô khu vực.
TPHCM cần phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, thúc đẩy phát triển công nghệ (Ảnh: Nam Phong).
Sau khi mở rộng địa giới, TPHCM hiện đóng góp khoảng 23,3% GDP cả nước với lợi thế mới về cảng biển, công nghiệp và logistics. Điều quan trọng nhất sau khi mở rộng địa giới là chuyển từ mô hình phát triển của một đô thị đơn cực sang mô hình của một siêu vùng kinh tế tích hợp. Đây là sự thay đổi mang tính cấu trúc, tạo ra lợi thế cạnh tranh hoàn toàn khác so với trước.
Ở góc độ vĩ mô, khi kết hợp với trung tâm tài chính quốc tế, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, công nghiệp công nghệ cao và cụm cảng nước sâu, TPHCM có điều kiện thu hút các tập đoàn đa quốc gia đặt trung tâm quản trị, trung tâm nghiên cứu và phát triển, trung tâm phân phối tại Việt Nam, thay vì chỉ đặt cơ sở sản xuất.
TS Chu Thanh Tuấn, Phó chủ nhiệm nhóm ngành cử nhân Kinh doanh, Đại học RMIT Việt Nam, nói rằng bài học có thể nhìn từ Thâm Quyến (Trung Quốc). Thành công của Thâm Quyến không chỉ đến từ ưu đãi thuế, mà từ khả năng kết hợp sản xuất, cảng biển, đổi mới sáng tạo, tài chính và cải cách thể chế trong một hệ sinh thái thống nhất. Cụ thể, TPHCM không cần sao chép Thâm Quyến, nhưng có thể học cách vận hành thành phố như một “cỗ máy năng suất”: phát hiện điểm nghẽn nhanh, thí điểm chính sách nhanh, đo kết quả nhanh và điều chỉnh nhanh.
Mới nhất, ngày 19/7, Trung tâm Xúc tiến và Đầu tư TPHCM (ITPC) cho biết, chương trình “Bàn tròn giữa chính quyền TPHCM và Cộng đồng doanh nghiệp Mỹ” đã diễn ra trong khuôn khổ chuyến thăm và làm việc của Đoàn công tác TPHCM do ông Nguyễn Công Vinh, Phó Chủ tịch UBND thành phố làm Trưởng đoàn, tại Mỹ. Chương trình nhằm mục tiêu giới thiệu định hướng phát triển Trung tâm phát triển công nghệ chiến lược TPHCM đến các tập đoàn công nghệ, nhà đầu tư chiến lược và tổ chức đổi mới sáng tạo hàng đầu của Mỹ.
Ông Trần Phú Lữ, Phó Giám đốc ITPC, thông tin dự án Trung tâm phát triển công nghệ chiến lược TPHCM được quy hoạch trên tổng diện tích 52,9ha với 3 phân khu chức năng. TPHCM sẽ có nhiều cơ chế, chính sách ưu đãi đặc thù dành cho lĩnh vực công nghệ cao, tạo môi trường đầu tư thuận lợi và nâng cao sức cạnh tranh của TPHCM trong thu hút các doanh nghiệp công nghệ và nhà đầu tư chiến lược.
Theo Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số TPHCM, trong năm nay, thành phố dự kiến dành 12.705 tỷ đồng để phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Trong phát triển công nghệ chiến lược, thành phố đã ban hành kế hoạch triển khai 9 nhóm công nghệ và 26 nhóm sản phẩm ưu tiên; từng bước hình thành cơ sở dữ liệu về năng lực nghiên cứu, nhu cầu ứng dụng và nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, robot, điện toán đám mây, công nghệ sinh học, y sinh và an ninh mạng.
TPHCM sẽ đẩy mạnh liên kết giữa du lịch với thương mại, bán lẻ, văn hóa và các ngành dịch vụ nhằm tăng tổng cầu, kích thích tiêu dùng (Ảnh: Lam Giang).
Đơn cử, ông Trần Việt Hà, Phó trưởng Ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp TPHCM (Hepza), cho biết Hepza đặt mục tiêu thu hút khoảng 20-21 tỷ USD trong giai đoạn 2025-2030 với trọng tâm là các lĩnh vực công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và nghiên cứu – phát triển (R&D). Hệ thống các khu chế xuất, khu công nghiệp không chỉ là nền tảng sản xuất mà đang trở thành trụ cột dẫn dắt tăng trưởng, góp phần định vị siêu vùng kinh tế phía Nam như một trung tâm công nghiệp – logistics – tài chính có sức cạnh tranh trong khu vực và trên thế giới.
Nhìn rộng hơn về những bệ phóng cho tăng trưởng của siêu đô thị trong dài hạn, nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng lợi thế lớn nhất của TPHCM sau mở rộng không phải chỉ là diện tích lớn hơn hay dân số đông hơn, mà là có thể hình thành một chuỗi giá trị gần như hoàn chỉnh trong cùng một không gian quản trị.
Đẩy mạnh kinh tế đêm
Phó giám đốc Sở Du lịch TPHCM Lê Trương Hiền Hòa cho biết, ngành du lịch TPHCM sẽ tiếp tục phát triển kinh tế đêm – lĩnh vực đóng góp khoảng 30% tổng doanh thu du lịch của thành phố và giúp gia tăng mức chi tiêu của du khách từ 20-30% ở các dịch vụ ẩm thực, mua sắm và giải trí. Thành phố cũng đẩy mạnh liên kết giữa du lịch với thương mại, bán lẻ, văn hóa và các ngành dịch vụ nhằm tăng tổng cầu, kích thích tiêu dùng để du lịch đóng góp ngày càng lớn vào tăng trưởng 2 con số.
Dưới góc nhìn của doanh nghiệp, ông Nguyễn Quốc Kỳ, Chủ tịch HĐQT Công ty du lịch Vietravel cũng đề xuất, TPHCM phải đột phá mạnh hơn ở kinh tế đêm, công nghiệp văn hóa, MICE và du lịch tàu biển. Hiện nay, thời gian lưu trú ngắn và mức chi tiêu ngoài lưu trú – ăn uống chưa cao chính là 2 nút thắt lớn.
Muốn giải bài toán này, thành phố cần thêm show diễn định kỳ đủ chuẩn quốc tế, không gian ẩm thực đêm đặc trưng, bảo tàng và điểm văn hóa mở cửa buổi tối, phố mua sắm – giải trí hoạt động đến khuya, cùng một chiến lược riêng cho tàu biển và MICE. Với lợi thế cảng Cái Mép – Thị Vải, hệ thống doanh nghiệp lớn và không gian mở rộng, TPHCM có đủ điều kiện để trở thành trung tâm MICE và đón tàu biển hàng đầu khu vực.
Nhu cầu trải nghiệm các sản phẩm du lịch về đêm của khách trong nước và quốc tế khi tới TPHCM là rất lớn (Ảnh: Nam Phong).
Nguồn: Dân Trí
